Chuyện Nhân Ngày Thầy Thuốc 2021

CHUYỆN NHÂN NGÀY THẦY THUỐC

Bs. Trần Văn Năm

“Chuyện kể rằng, xưa kia có một vị Thầy thuốc nổi tiếng trong Làng, nhưng chẳng may mắc căn bệnh hiểm nghèo, không thể chữa khỏi. Ông gọi vài môn đệ chân truyền để dặn dò trước khi lìa đời: Này các con, sau nhiều năm tu tập, quyết tâm chữa bệnh cứu người, nhưng khi chính ta là người bệnh và đang vật vã trên giường bệnh, ta nhận ra rằng nếu các đệ tử tiếp tục học và làm theo những gì ta truyền đạt, chắc chắn sẽ không là thầy thuốc giỏi và không thể giúp mọi người phòng những bệnh hiểm nghèo như ta đang mắc phải vậy.

(H. minh họa, nguồn internet)

Các đồ đệ buồn rầu và hỏi Sư phụ: vậy các con phải tìm ai để học cho tốt hơn? Không do dự, Ông bảo ngay rằng, có 3 người thầy các con phải tìm và học, không sẽ muộn, đó là 3 người: thầy Vệ sinh, thầy Điều độ và thầy Dưỡng sinh”.

Nghe hơi lạ, nhưng chúng ta cùng phân tích cái lý của vị Sư phụ này nhé!

  1. Thầy vệ sinh: vệ sinh môi trường và cơ thể, hiện nay luôn được xem là yếu tố then chốt để phòng và chữa bệnh:
  • Hầu hết virus, vi khuẩn, ký sinh trùng, nấm mốc…xâm nhập vào cơ thể qua hệ niêm mạc (mắt – mũi, hầu họng, khí – phế quản, thực quản – dạ dày – đường ruột) và Da. Do đó, cần giữ sạch và lành lặn da – niêm, hạn chế bị trầy sướt, tổn thương. Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn uống, che nắng, hạn chế thay đổi nóng – lạnh đột ngột…
  • Giữ môi trường sống trong lành: kiểm soát ô nhiễm nhà ở, nơi dưỡng bệnh (cả bệnh viện, nơi có hàng trăm loại vi khuẩn trú ngụ), khai thông cống rãnh nước đọng, bảo vệ cây xanh, nuôi trồng cây rau – lương thực sạch.
  1. Thầy điều độ:
  • Làm việc và nghỉ ngơi cân bằng, hợp lý: tránh thức quá khuya, dậy trễ, ăn muộn, làm việc quá sức, ngủ không đủ, thiếu thời gian để tế bào nghỉ dưỡng, tái tạo.
  • Không ăn – uống đơn thuần 1 vài loại thức ăn, nên đa dạng, mỗi thứ một ít và không ăn quá no một lần, chỉ ăn đủ lượng calorie hàng ngày, không quá dư thừa, vì gây bệnh thừa cân, tiểu đường, ung thư, tăng huyết áp…,
  • Giữ thái độ trung dung, không thái quá, không bất cập: mọi việc đều giữ mức quân bình thích đáng, chưa đến mức thì không đạt, nhưng quá mức sẽ bất ổn cho các cơ quan trong cơ thể.
  1. Thầy dưỡng sinh: dưỡng sinh cả Tâm và Thân
  1. Dưỡng Tâm:
  • Hoàng Đế Nội Kinh nói: “tức giận quá hại Can, vui mừng quá tổn thương Tâm, suy tư quá tổn thương Tỳ, buồn quá tổn Phế, sợ hãi hại Thận, nên cần tu Tâm để trị bệnh”.
  • Kiểm soát cảm xúc, không quá vui – buồn, vì hậu quả là rối loạn nội tiết tố, ảnh hưởng chất dẫn truyền thần kinh, rối loạn lo âu, suy giảm nhận thức, mất trí nhớ…

(H. minh họa, nguồn internet)

  • Thường xuyên tập thư giãn, thiền định, thở sâu.
    1. Dưỡng Thân:
  • Tập thể dục đều đặn: Dưỡng sinh, Yoga, Thái cực quyền. Dựa vào kết quả một nghiên cứu gần đây gợi ý: 1 giờ chạy bộ vừa sức/ ngày, tuổi thọ tăng thêm 7 giờ, tối đa 4 giờ mỗi tuần. Những người chạy bộ, giúp giảm 25-40% nguy cơ tử vong và sống lâu hơn khoảng 3 năm. Chạy chậm hoặc đi bộ nhanh sẽ điều hòa huyết áp, tăng dung tích phổi, giảm stress và cải thiện mật độ xương.
  • Chọn thức ăn lành mạnh, đa dạng: ưu tiên thực vật tươi mới (rau, củ, trái cây, đủ màu sắc, các loại hạt); hạn chế thức ăn chế biến sẵn; ít muối – đường – gia vị (hóa chất), chọn gia vị xanh (Tỏi, Hành, Nghệ, Kiệu, Cà ri, Tiêu), hạn chế đạm động vật, tăng cường rau tươi củ, trái cây,
  • Bổ sung Probiotic, enzyme, chất xơ (Prebotic): Yogurt, Natto, Miso, thức ăn ngâm chua truyền thống (sạch)…

(H. minh họa, nguồn internet)

  • Không hút thuốc, hạn chế rượu bia và các chất kích thích khác,
  • Thường xuyên làm sạch ruột già: không để táo bón, có thể định kỳ thụt tháo ruột, hay dùng một số loại cây thuốc có tính nhuận tràng (lá Muồng, Hạt cây Bìm bịp, Quả nhàu, Nha đam…),
  • Uống đủ nước sạch khoảng 1 – 2 lít ngày,
  • Tận dụng nguồn ánh nắng mặt trời (tạo vitamin D: tăng miễn dịch, xương khỏe), dã ngoại, tắm biển…
  • Ngủ đủ giờ, sống thuận tự nhiên.

Lời kết:

Qua câu chuyện trên, không kể đến những tình huống khẩn trương, đứng trước ranh giới sống – chết, là phải cần đến thuốc tác dụng nhanh, kỹ thuật hiện đại. Phần lớn những bệnh mạn tính, nan y, thường có căn nguyên do ăn uống sai lầm, lối sống không hợp lý. Hai điều đáng nhớ:

  • Nếu thầy thuốc chỉ biết sử dụng thuốc, sẽ là “thầy thuốc chữa triệu chứngvà không phải là thầy thuốc mà người bệnh đang cần,
  • Để trở thành Thầy thuốc giỏi: trước hết phải biết người bệnh thường ăn uống gì, lối sống ra sao? tìm hiểu yếu tố nguy cơ gây ra bệnh. Khi ghi Toa thuốc, nên hướng dẫn cách ăn uống lành mạnh, điều chỉnh lối sống hợp lý, tập luyện phù hợp. Cuối cùng sẽ chọn thuốc sao cho an toàn và hợp lý nhất. Đây sẽ là mẫu Thầy thuốc mà xã hội hiện nay rất cần.